การดูแลรักษาเครื่องดนตรีไทย

     เครื่องดนตรีไทยมีหลายประเภท เราควรดูแลรักษาให้ถูกต้องตามประเภทของเครื่องดนตรี ซึ่งจะทำให้เครื่องดนตรีมีอายุการใช้งานที่ยาวนานขึ้น

     ตัวอย่าง การดูแลรักษาเครื่องดนตรีไทย
     
     -เมื่อใช้เสร็จแล้ว ควรเก็บไม้ดีดจะเข้ไว้ในที่เก็บ ใช้ผ้าเช็ดทำความสะอาด และจัดวางไว้ในร่มเพื่อป้องกันแสงแดด และอย่าให้ถูกน้ำหรือได้รับความชื้น
     
     -เมื่อใช้เสร็จแล้ว ให้ปลดเชื่อกที่ร้อยผืนระนาดลงมาหนึ่งข้าง เพื่อลดน้ำหนักไม่ให้ตะขอหลุดง่าย และไม่ให้ผืนระนาดหย่อนหรือขาด เก็บไม้ตีระนาดไว้ในราง จัดวางระนาดในที่ที่เหมาะสม
     
     -เมื่อใช้เสร็จแล้ว ให้บิดลูกบิดซอลงเล็กน้อยเพื่อลดสายเลื่อนหย่อนหรือหมอนไว้ตอนบนของหน้ากะโหลกซอ แล้วแขวนเก็บคันชักแนบกันคันทวนซอ จัดวางไว้บนชั้นหรือใส่ตู้ หรือแขวนเรียงไว้ให้เป็นระเบียบ
     
     -เมื่อใช้เสร็จแล้ว ให้นำไปเก็บในที่เหมาะสม อย่างเป็นระเบียบ ไม่ให้ถูกน้ำ ความชื้น และแสงแดด

การดูแลรักษาเครื่องดนตรีสากล
     เครื่องดนตรีสากลมีหลายประเภท เราควรดูแลรักษาให้ถูกต้องตามประเภทของเครื่องดนตรี ซึ่งจะทำให้มีอายุการใช้งานยาวนาน การดูแลรักษามีวิธีอย่างง่าย ๆ ดังนี้
     1.  เครื่องสาย
          ก่อนหรือหลังการเล่น ให้ใช้ผ้าแห้งลูบเบา ๆ บนสายและตัวเครื่อง เพื่อขจัดฝุ่นคราบไคลต่าง ๆ ถ้าเป็นเครื่องสายที่ใช้คันชักสี เมื่อเล่นเสร็จแล้ว ต้องปรับคันชักไม่ให้สายตึงเกินไป ก่อนที่จะนำไปเก็บในกล่อง เพราะหากปล่อยให้สายตึงเป็นเวลานาน อาจชำรุดได้
     2.  เครื่องเป่าลมไม้          1.  ประเภทเป่าลมผ่านช่องลม ให้ใช้ผ้านุ่มเช็ดตัวเครื่องก่อนและหลังการเป่า ส่วนเครื่องเป่าที่เป็นโลหะ ให้ใช้ผ้านุ่มแตะน้ำมันที่ใช้สำหรับทำความสะอาดเครื่องดนตรี แล้วลูบไปตามกระเดื่องกลไกและตัวเครื่องให้ทั่ว เพื่อทำให้กระเดืองกลไกเกิดความคล่องตัวในการใช้งาน และช่วยไม่ให้เกิดสนิม
          2.  ประเภทเป่าลมผ่านลิ้น มีวิธีการดูแลรักษาคล้ายกับเครื่องเป่าโลหะ (ปิคโคโลและฟลูต) และเพิ่มการทำความสะอาดปากเป่าและลิ้นด้วยการถอดออกมาล้างทำความสะอาด จากนั้นผึ่งลมและเช็ดให้แห้งก่อนใช้ฝาครอบสวมส่วนบน แล้วจึงเก็บใส่กล่องให้เรียบร้อย
     3.  เครื่องเป่าลมทองเหลือง
          ใช้ผ้านุ่มเช็ดตัวเครื่องให้สะอาดก่อนและหลังการใช้ เมื่อใช้เสร็จแล้วให้กดกระเดื่องสำหรับไล่น้ำลาย แล้วเป่าลมแรง ๆ เข้าไปตรงปากเป่า เพื่อไล่หยดน้ำลายที่ค้างอยู่ในท่อ เสร็จแล้วถอดปากเป่าออกมาทำความสะอาด โดยใช้ผ้าเช็ด และใช้เศษผ้าแตะครีมขัดโลหะลูบบนตัวเครื่องแล้วใช้ผ้านุ่มเช็ดถูให้เกิดความเงางาม และเก็บใส่กล่องให้เรียบร้อง
     4.  เครื่องดนตรีประเภทลิ่วนิ้ว
          ใช้ผ้าสักหลาดหรือผ้าแห้ง เช็ดถูที่ตัวเครื่องและบริเวณลิ่มนิ้วให้สะอาด ปิดฝาครอบแล้วใช้ผ้าคลุมให้เรียบร้อย
     5.  เครื่องดนตรีประเภทเครื่องตี
          ใช้ผ้านุ่มเช็ดตัวเครื่องและส่วนที่ใช้ตีให้สะอาดก่อนและหลังการเล่นทุกครั้งและเก็บเครื่องดนตรีใส่กล่องหรือใช้ผ้าคลุมทุกครั้งที่เล่นเสร็จแล้ว